De overgang op de werkvloer: als je werk ineens meer van je vraagt dan vroeger

Je zit in een vergadering en kunt ineens niet op een woord komen dat je normaal zonder nadenken gebruikt. Je hebt slecht geslapen, maar om negen uur wordt gewoon van je verwacht dat je scherp bent. Je agenda staat vol, je concentratie laat je in de steek en tegen het einde van de middag voelt het alsof je batterij volledig leeg is.

Misschien herken je jezelf nauwelijks terug. Want je hebt dit werk al jaren gedaan. Je kent je vak. Je weet wat je kunt. Waarom kost het je dan ineens zoveel meer energie?

Welkom bij een onderwerp waar we veel te lang te weinig over hebben gesproken: de overgang op de werkvloer.

In deze blog ontdek je

• waarom overgangsklachten ook tijdens je werkdag merkbaar kunnen worden;

• waarom moeite met concentreren of herstellen niet betekent dat je minder capabel bent;

• waarom zoveel vrouwen hun klachten op het werk voor zichzelf houden;

• wat je zelf kunt doen als de overgang invloed begint te krijgen op je werk.

  
  

Je laat de overgang niet thuis wanneer je naar je werk gaat

We praten bij de overgang vaak over opvliegers en nachtzweten. Maar wanneer je werkt, kunnen juist andere veranderingen behoorlijk confronterend zijn. Slechter slapen kan betekenen dat je minder uitgerust aan je werkdag begint. Brain fog of concentratieproblemen kunnen merkbaar worden tijdens een presentatie of vergadering. Spier- en gewrichtsklachten kunnen een fysieke werkdag zwaarder maken. En als je herstelbehoefte groter wordt, kun je na een dag werken veel vermoeider thuiskomen dan je van jezelf gewend bent.

Dat is geen klein probleem. RIVM-onderzoek onder ruim 12.000 werkende vrouwen tussen 40 en 66 jaar laat zien dat meer dan één op de drie werkende vrouwen in de overgang door klachten beperkingen ervaart in het functioneren op het werk.

Vrouwen met veel klachten melden zich bovendien vaker ziek, hebben na hun werkdag meer behoefte aan herstel en zijn minder productief.

En dit is inmiddels ook nadrukkelijk een arbeidsgezondheidsvraagstuk. Sinds maart 2026 is er in Nederland een officiële NVAB-richtlijn Overgang en Werk, bedoeld om bedrijfsartsen te ondersteunen bij de begeleiding van werkenden én organisaties te adviseren over een overgangsvriendelijke werkomgeving.

“Maar ik kon dit vroeger toch gewoon?”

Dit vind ik misschien wel een van de belangrijkste gesprekken om met vrouwen te voeren. Je hebt jarenlang gewerkt, een carrière opgebouwd, misschien leidinggegeven, kinderen gecombineerd met je werk, deadlines gehaald en problemen opgelost. En ineens vergeet je tijdens een gesprek wat je wilde zeggen of moet je na een drukke werkdag bijkomen op de bank.

De gedachte kan dan al snel ontstaan:

Wat is er met mij aan de hand? Kan ik mijn werk nog wel aan?

Maar je vakkennis is niet verdwenen. Je ervaring is niet ineens weg. En een periode waarin je meer last hebt van vermoeidheid, slecht slapen of concentratieproblemen zegt niets over jouw waarde als professional.

Er kan wél iets veranderd zijn in de omstandigheden waaronder jij die professional moet zijn.

Dat onderscheid vind ik ontzettend belangrijk.

Misschien probeer je vooral harder je best te doen

Wat ik bij vrouwen interessant vind, is hoe gemakkelijk we ons aanpassen.

Slecht geslapen? Extra koffie en doorgaan.

Moeite met concentreren? Nog harder proberen.

Overprikkeld? Niet zeuren, gewoon die vergadering in.

Volledig uitgeput na je werk? Morgen weer opnieuw.

En ondertussen hoeft bijna niemand te weten wat er werkelijk speelt.

Nieuw onderzoek van TNO en CBS laat zien hoe groot die terughoudendheid rondom hormoongerelateerde gezondheidsklachten nog is. Van vrouwelijke werknemers met klachten rondom menstruatie, zwangerschap of overgang houdt 35% deze klachten verborgen op het werk. Slechts 12% bespreekt ze met de leidinggevende, terwijl 43% er wel met collega's over praat.

Misschien is de vraag daarom niet alleen: hoe houd ik dit allemaal vol?

Misschien moeten we eerder vragen:

Wat heb ik nodig om mijn werk goed te kunnen blijven doen?

Begin bij jezelf: wat is er daadwerkelijk veranderd?

Voordat je direct conclusies trekt over je baan of functioneren, ga eens terug naar de ROOT.

Kijk naar de afgelopen maanden. Hoe slaap je? Hoe voel je je aan het begin en einde van een werkdag? Wanneer merk je concentratieproblemen? Zijn er bepaalde momenten waarop je klachten erger worden? Hoe hoog is je werkdruk? Heb je voldoende gelegenheid om te herstellen? En welke veranderingen merk je buiten je werk?

Niet om jezelf te diagnosticeren, maar om patronen zichtbaar te maken.

Het RIVM ziet bijvoorbeeld dat overgangsklachten sterk samenhangen met een hogere herstelbehoefte na een werkdag. Ook blijken hoge taakeisen samen te hangen met ernstigere beperkingen in het functioneren bij vrouwen met overgangsklachten.

Dat betekent ook dat de oplossing niet altijd uitsluitend bij jou hoeft te liggen.

Je hoeft niet eerst uit te vallen voordat je iets mag zeggen

Misschien vind je het spannend om de overgang op je werk te bespreken. Dat begrijp ik. Je wilt niet ineens worden gezien als “die vrouw in de overgang”. Misschien heb je een mannelijke leidinggevende, ben je bang dat mensen anders naar je functioneren gaan kijken of weet je zelf nog niet precies wat er speelt.

Je hoeft ook niet je complete medische situatie met je manager te delen.

Je kunt het gesprek beginnen vanuit je werkbehoefte.

Bijvoorbeeld: “Ik merk dat ik momenteel na een slechte nacht meer moeite heb met mijn concentratie. Ik wil mijn werk goed blijven doen. Kunnen we kijken of ik mijn intensieve taken tijdelijk anders over de dag kan verdelen?”

Of: “Ik merk dat bepaalde klachten invloed hebben op mijn werkdag. Ik wil graag bespreken welke praktische mogelijkheden er zijn.”

Dat is geen zwakte.

Dat is regie nemen.

Goede ventilatie, enige flexibiliteit in werktijden of taken en andere praktische aanpassingen worden door het RIVM genoemd als mogelijke maatregelen. Tegelijkertijd is er nog beperkt wetenschappelijk onderzoek naar welke werkinterventies het effectiefst zijn. We moeten dus oppassen met het idee dat er één standaardoplossing voor iedere vrouw bestaat.

ROOT & RISE op de werkvloer

Dit is precies waarom ik binnen Victorious Women werk vanuit ROOT & RISE.

ROOT betekent dat je eerst begrijpt wat er gebeurt. Niet onmiddellijk denken dat je minder goed functioneert, niet alles op stress schuiven en ook niet automatisch iedere klacht aan de overgang toeschrijven. Observeren, patronen herkennen, informatie verzamelen en waar nodig medische hulp zoeken.

Daarna komt RISE: wat kun jij vanuit dat inzicht veranderen? Misschien betekent dat beter voor je slaap en herstel zorgen. Misschien moet je anders naar je agenda kijken. Misschien is er een gesprek met je leidinggevende nodig. Misschien heb je ondersteuning van een bedrijfsarts nodig. En soms kom je tot de conclusie dat bepaalde verwachtingen die je jarenlang van jezelf hebt gehad niet meer passen bij wat je lichaam nu nodig heeft.

Je hoeft jezelf niet kleiner te maken om ruimte te maken voor de overgang.

Je mag juist leren hoe je in deze levensfase goed voor jezelf zorgt én professioneel sterk blijft staan.

Wie is Monique Pols?

Ik ben Monique Pols, menopauze coach en oprichter van Victorious Women. Voordat ik vrouwen ging coachen, werkte ik jarenlang als HR-professional. Daardoor kijk ik bij de overgang op de werkvloer altijd vanuit twee kanten: naar de vrouw die midden in deze levensfase staat én naar de organisatie waarin zij moet kunnen blijven functioneren en groeien.

Met Victorious Women wil ik vrouwen niet alleen vertellen wat ze kunnen doen. Ik wil dat ze begrijpen waarom bepaalde veranderingen plaatsvinden, leren herkennen wat zij nodig hebben en vanuit die kennis zelf regie kunnen nemen over hun gezondheid, werk en Tweede Helft.

Mijn vraag aan jou

Kijk eens eerlijk naar je eigen werkdag:

Is er iets in jouw functioneren, energie, concentratie of herstel veranderd waarvan je tot nu toe dacht: ik moet gewoon harder mijn best doen?

Schrijf eens op wat je merkt. Niet met oordeel, maar om te onderzoeken of er een patroon zichtbaar wordt.

En als klachten nieuw, hevig of zorgwekkend zijn, laat ze dan medisch beoordelen. Niet iedere klacht bij een vrouw boven de veertig wordt veroorzaakt door de overgang.

Je hoeft dit niet alleen uit te zoeken

De overgang hoeft niet het moment te zijn waarop je jezelf op de werkvloer kwijtraakt. Het kan juist het moment zijn waarop je beter leert begrijpen wat je nodig hebt om gezond, sterk en met plezier te blijven werken.

Wil je meer leren over de overgang en ontdekken wat er in jouw lichaam verandert?

Schrijf je in bij Victorious Women en blijf op de hoogte van nieuwe blogs, kennis en praktische ondersteuning voor jouw Tweede Helft.

Want jouw ervaring is niet verdwenen. Je lichaam verandert. En hoe beter je begrijpt wat er gebeurt, hoe beter je daarop kunt handelen.

Bronnen

Voor deze blog heb ik onder andere gebruikgemaakt van recent en Nederlands onderzoek van het RIVM over vrouwengezondheid en werk, het TNO/CBS-onderzoek naar hormoongerelateerde gezondheidsklachten op het werk en de nieuwe NVAB-richtlijn Overgang en Werk uit 2026.